Plan brand loop
Schedule Brand Loop
Schedule Brand Loop
Zelf marktonderzoek doen

Kennis · Markt en concurrentie

Zelf marktonderzoek doen, zonder enquête

Bij marktonderzoek denken de meeste ondernemers aan een enquête. Je stelt een lijst met vragen op, stuurt die naar je klanten, en krijgt een paar dozijn antwoorden terug. Die antwoorden zijn vaak beleefd, en ze gaan over de vragen die jij hebt bedacht.

Ondertussen schrijven klanten elke dag ongevraagd over je markt: in reviews, in reacties onder posts, in hun keuze voor de ene aanbieder boven de andere. Op deze pagina lees je hoe je dat gebruikt om zelf marktonderzoek te doen.

Leestijd 7 minutenBijgewerkt oktober 2026

Vraag en aanbod4 vakken
Aanbieders beloven hetBeloven het nietKlanten noemen het
RelevantVraag en aanbod komen samen
OnbenutHier ligt ruimte
Noemen het niet
MismatchEen belofte zonder weerklank
RandzaakSpeelt nauwelijks

Wat je zonder enquête kunt weten

Bron Wat het je vertelt
Websites van aanbieders Wat iedereen belooft, en wat bijna niemand zegt
Prijzen en aanbod Hoe de markt geprijsd is, waar instap en middenoptie ontbreken
Reviews bij je concurrenten Waar klanten blij mee zijn, wat ze missen, waar ze over klagen
Reacties onder posts en advertenties Waar je markt op reageert, en waarop niet
Zoekgedrag Hoe vaak er naar een dienst of merk gezocht wordt, en of dat stijgt of daalt
Je eigen klanten Waarom ze voor jou kozen, in hun eigen woorden

Wat je zo niet te weten komt: hoe groot je markt in euro’s is, en hoeveel mensen precies iets zouden kopen. Daarvoor heb je cijfers van het CBS, je branchevereniging of een onderzoeksbureau nodig. Voor de meeste beslissingen van een ondernemer is dat niet de vraag. De vraag is: waar is ruimte, en waar kiest de klant op?

Waarom ondernemers hun markt vaak verkeerd inschatten, schreef Onica eerder op de blog: Je denkt dat je jouw markt kent. Maar wat als dat niet zo is?

Bron 1: reviews bij je concurrenten

Reviews zijn de rijkste bron die je hebt. Klanten schrijven ze uit zichzelf, in hun eigen woorden, en ze schrijven over wat voor hen telde.

Zo pak je het aan:

  1. Kies minimaal vijf concurrenten. Hoe je die kiest, lees je bij concurrentieanalyse maken.
  2. Kopieer per concurrent vijf tot acht recente reviews van Google, Trustpilot, Facebook of een reviewsite in je branche.
  3. Kopieer ook de negatieve reviews van de afgelopen twee jaar.
  4. Markeer per review waar het over gaat: de mensen, de snelheid, de prijs, het resultaat, de communicatie.
  5. Tel welke onderwerpen het vaakst terugkomen.

Trek geen conclusies over een aanbieder met minder dan vijf reviews. Eén enthousiaste of boze klant zegt dan te veel.

Bron 2: wat aanbieders beloven en vragen

Zet per aanbieder op een rij wat er op de homepage en de over-ons-pagina beloofd wordt, en welke diensten er tegen welke prijs zijn. Je ziet dan snel welke beloftes iedereen doet en hoe de prijzen zijn opgebouwd.

Let vooral op wat er ontbreekt. Staat er bij de meeste aanbieders geen prijs? Is er geen instapoptie, of springt de prijs van een gratis kennismaking direct naar een duur traject? Dat zegt iets over hoe makkelijk een klant in jouw markt een eerste stap zet.

Bron 3: reacties en advertenties

Kijk bij je concurrenten welke posts reacties krijgen en welke niet. Vaak reageert het publiek op andere dingen dan waar het bedrijf over post. In de sector optiek en optometrie, die we in september 2026 met Osightly hebben gemeten, ging het bij 8 van de 10 zaken met genoeg reacties zo. De posts gingen over oogmetingen en glastechniek, terwijl het publiek reageerde op de mensen, de sfeer en de winacties.

Advertenties laten zien waar een concurrent geld in steekt. Als een advertentie maandenlang blijft lopen, werkt hij waarschijnlijk.

Bron 4: je eigen klanten

Je hoeft je klanten geen vragenlijst te sturen. Drie vragen in een korte mail werken beter:

  1. Waarom koos je voor ons in plaats van een ander?
  2. Wat was je grootste winst of resultaat door onze samenwerking?
  3. Hoe zou je ons in drie woorden beschrijven?

Stuur hem naar tien klanten die je goed kent. De antwoorden gebruik je om je eigen voordeel scherp te krijgen.

Leg vraag en aanbod naast elkaar

Als je weet wat klanten noemen en wat aanbieders beloven, zet je ze in vier vakken:

Aanbieders beloven het Aanbieders beloven het niet
Klanten noemen het Relevant: vraag en aanbod komen samen. Onderscheid moet uit de uitvoering komen. Onbenut: klanten vinden het belangrijk, bijna niemand belooft het. Hier ligt ruimte.
Klanten noemen het niet Mismatch: een belofte zonder weerklank. Randzaak: speelt nauwelijks.

Het vak onbenut is het interessantst. In de tien sectoren die we hebben gemeten, was in zeven sectoren het onderwerp dat klanten het vaakst noemen, iets wat geen enkele aanbieder beloofde:

  • Virtual Assistants & Online Business Managers (22 bedrijven): snelle en duidelijke communicatie, in 55 reviews bij 13 bedrijven.
  • Fotografie (15 fotografen): een warme klik met de fotograaf, in 130 reviews.
  • Business Coaching (41 coaches): praktische tools en concrete stappen, in 258 reviews bij 26 coaches.

Het vak mismatch is ook leerzaam. In Arbo & verzuim (13 aanbieders) vielen 25 van de 62 onderwerpen in dat vak: veel beloftes waar klanten in reviews niet over beginnen.

Wat dit oplevert

Met dit onderzoek beantwoord je de vragen die je nodig hebt voor je strategie: hoe werkt je markt, hoe worden klanten nu geholpen, en wat kan er vanuit de klant beter? Het is de status quo waarmee je strategisch fundament begint. Hoe je verder gaat, lees je bij strategie bepalen en positionering bepalen.

Bespreek de uitkomst daarna met de mensen die je klanten dagelijks spreken. Osees doet dat in de Strategy Loop: een strategiesessie van één dag, waarin je hele team meedoet en je onderzoek op tafel ligt.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf marktonderzoek doen?

Ja. Met de websites, prijzen en reviews van je concurrenten en een korte mail aan je eigen klanten kom je ver. Reken op een paar dagen werk voor vijf tot tien concurrenten.

Is marktonderzoek met reviews betrouwbaar?

Reviews laten zien wat klanten spontaan belangrijk vinden. Ze zijn minder geschikt om percentages uit te rekenen. Kijk naar onderwerpen die bij meerdere aanbieders terugkomen, en trek geen conclusies over een aanbieder met minder dan vijf reviews.

Wat kost marktonderzoek laten doen?

Dat hangt af van de vorm. Een enquête of panel via een onderzoeksbureau is maatwerk. Osightly kost €97 per sector voor een jaar, Osightly Premium €175. Je kunt eerst gratis rondkijken in de demo.

Wat is het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief marktonderzoek?

Kwantitatief onderzoek telt: hoeveel mensen, hoe vaak, hoeveel procent. Kwalitatief onderzoek zoekt naar het waarom, in de woorden van de klant. Onderzoek met reviews zit ertussenin: je leest wat klanten zeggen, en je telt hoe vaak een onderwerp terugkomt.

Heb ik een enquête nodig voor mijn ondernemingsplan?

Niet altijd. Voor een financier kan een enquête nuttig zijn om vraag aan te tonen. Voor je strategie is het vaak waardevoller om te zien wat klanten nu al over je markt schrijven.

Take Brandtest