Eerst je strategie, dan je jaarplan
Strategie, tactiek en actie worden vaak door elkaar gehaald. Het verschil:
- Strategie gaat over de richting van je bedrijf voor de komende drie tot vijf jaar.
- Tactiek is de manier waarop je daar komt.
- Acties zijn de concrete stappen binnen die tactiek.
Voorbeeld
- Strategie
- Wij willen dé partner worden voor duurzame mode in Nederland.
- Tactiek
- Social media inzetten om zichtbaarder te worden.
- Actie
- Een reel maken over onze recyclebare materialen.
Een jaarplan vertaalt je strategie naar het komende jaar. Heb je nog geen strategie, dan wordt je jaarplan een verzameling tactieken en acties die los van elkaar staan. Dat is de reden dat zoveel jaarplannen in maart al niet meer gebruikt worden: er zit geen keuze onder. Waarom zoveel ondernemers aan het eind van het jaar merken dat ze vooral druk waren, schreef Onica eerder op de blog: Ik doe maar wat.
Je strategie begint bij de status quo in je markt
In onze Strategy Blueprint bestaat het fundament van een strategie uit vier delen.
- De status quo Hoe ziet je markt er nu uit? Wat bieden je concurrenten aan, wat beloven ze, en wat zeggen hun klanten in reviews?
- Waarom dit niet werkt Wat gaat er mis voor klanten? Wat missen ze, en waar lopen ze op vast?
- Ons geloof Wat zie jij dat anderen in jouw markt over het hoofd zien?
- Onze oplossing Wat ga jij daaraan doen?
Uit dat fundament volgt je strategy formula: waar wil je heen (objective), voor wie en waar (scope), en waarom kiezen klanten voor jou (voordeel). In één zin:
Wij willen [objective] door [scope], zodat wij [voordeel].
De status quo is de stap die de meeste ondernemers overslaan of invullen op gevoel. Ze kennen een paar concurrenten, hebben een idee van wat die doen, en gaan daarvan uit. Een echte status quo kijkt naar alle aanbieders in je sector: hun beloftes, hun prijzen, hun uitstraling en wat hun klanten over ze schrijven. Hoe je dat aanpakt, lees je bij concurrentieanalyse maken.
Van strategie naar jaarplan met het FOCUS-model
Als je strategie staat, maak je het jaarplan. Wij gebruiken daarvoor het FOCUS-model. Het werkt in vijf stappen.
Foundation
je objective en je goals
Je objective is wat je in deze periode wilt bereiken. Kies een periode van minimaal een half jaar en maximaal twee jaar, en leid het objective af van je strategie. Daaronder zet je je goals: de resultaten die nodig zijn om het objective te halen. Houd het bij ongeveer drie goals, en maak ze meetbaar.
Outcomes
wat je meet
Bepaal per goal waaraan je ziet of je op koers ligt en hoe vaak je dat meet. Dat hoeft niet alleen omzet of het aantal klanten te zijn. Samen vormen deze meetpunten je eigen dashboard, met maximaal tien meetpunten.
Course
je strategieën
Per goal kies je de aanpak waarmee je het bereikt. Een goede strategie helpt vaak meerdere goals tegelijk, en past bij waar je als bedrijf voor staat.
Use
je tactieken
Werk elke strategie uit in een paar tactieken. Controleer per tactiek: is hij gekoppeld aan een strategie, is hij concreet, wie is verantwoordelijk, wanneer moet het af, en kan het met de middelen die je hebt?
Steps
je acties in de agenda
Tot slot zet je per tactiek de hoofdacties in een maandplanning, met daaronder de subacties. Zet ze in je agenda of projecttool. Dit is je strategische werk, naast je gewone werk.
Je jaarplan op één A4
Zo ziet een jaarplan op 1 A4 eruit als je het FOCUS-model volgt. Alles wat hier niet op past, is uitwerking en hoort in je agenda.
| Het FOCUS-sjabloon | |
|---|---|
| Objective | Wat je in deze periode wilt bereiken |
| Goals | Ongeveer drie meetbare resultaten |
| Strategieën en tactieken | Per goal de aanpak, en per aanpak een paar tactieken |
| Measures | Je dashboard, maximaal tien meetpunten |
| Acties | Per maand, in je agenda |
Je jaarplan gebruiken
Plan elke zes weken een ochtend waarin je het jaarplan naast je agenda legt. Schrap wat niet bijdraagt aan je goals, ook als het leuk werk is. Kijk naar je meetpunten en stuur bij waar nodig.
Een tip bij het schrijven: denk niet in mooie woorden. Zet de dicteerfunctie aan en praat hardop over wat je wilt, wat je dwarszit en wat je klanten zeggen. Het formuleren komt later.
Uit de praktijk: Trust & Beauty
Trust & Beauty is een nagelstudio in Arnhem met veel vaste klanten en veel no-shows. Samen met Osees koos de salon een paar duidelijke veranderingen: een online afsprakensysteem, werken alleen op afspraak, een salondame aan de balie, en een abonnement met vaste afspraken.